Porozumiewanie sie z osobami głuchoniewidomymi

Drukuj PDF

Istnieje wiele sposobów umożliwiających osobom głuchoniewidomym porozumiewanie się z otoczeniem.Ich stosowanie uwarunkowane jest stopniem oraz momentem uszkodzenia wzroku i słuchu, uzależnione od potrzeb, możliwości, zdolności i nawyków tych osób. W inny sposób porozumiewają się osoby niewidome od urodzenia,inaczej te które później utraciły słuch, inaczej głuche od urodzenia ociemniałe (których naturalnym sposobem komunikowania się jest język migowy), jeszcze inaczej te, które ogłuchły i ociemniały gdy były dorosłe.

ALFABET PALCOWY

Metoda ta polega na dotykaniu punktów na zewnętrznej i wewnętrznej stronie dłoni, które odpowiadają literom, cyfrom oraz znakom interpunkcyjnym i matematycznym.Warunkiem stosowania tej metody jest biegłe opanowanie jej przez odbiorcę. Nadawcą może być nawet każdy. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu rękawiczki, na której wydrukowane są znaki w ustalonych dla nich miejscach.




ALFABET PALCOWY GŁUCHYCH ODBIERANY DOTYKIEM

Metoda polega na układaniu liter alfabetu palcowego głuchych na dłoni osoby głuchoniewidomej.Warunkiem stosowania tej metody jest biegłe posługiwanie się alfabetem palcowym zarówno przez nadawcę, jak i odbiorcę.





ALFABET ŁACIŃSKI

Metoda polega na kreśleniu drukowanych liter alfabetu łacińskiego na dłoni osoby głuchoniewidomej. Zalecane (choć niekoniecznie) jest robienie tego w taki sposób, jak pokazuje diagram.




JEDNORĘCZNY BRAJL NA PALCACH

Metoda polega na dotykaniu odpowiednich punktów na palcu wskazującym i środkowym, które odpowiadają danej literze w piśmie Braille'a.Warunkiem stosowania tej metody jest biegłe posługiwanie się pismem Braille'a, zarówno przez nadawcę, jak i odbiorcę.




PISANIE NA KOMPUTERZE

Metoda polega na pisaniu tekstu na klawiaturze komputera.W przypadku komunikowania się z osobą głuchoniewidomą, która jest w stanie widzieć tekst na ekranie wyświetlany jest on przy zastosowaniu odpowiedniej dla tej osoby kolorystyki oraz wielkości czcionki.W przypadku komunikowania się z osobą, która nie widzi tekstu na ekranie stosowany jest monitor brajlowski.

[opracowane ze źródeł internetowych, głównie na podstawie strony http://www.tpg.org.pl )

Kilka słów na temat istniejącej pomocy technicznej dla osób niewidomych i głuchoniewidomych, które bardzo pomogłyby im w codziennym życiu... gdyby tylko mogli z nich korzystać....


Częściowa lub całkowita utrata wzroku stwarza liczne problemy w życiu, nie tylko w możliwości swobodnego poruszania się, ale przede wszystkim w dostępie do wszelkiego rodzaju informacji zamieszczanych w naszych multimediach. W zmniejszeniu ograniczeń osób niewidomych i głuchoniewidomych duża rolę spełniają osiągnięcia obecnej techniki komputerowej. W dzisiejszym świecie na zminimalizowanie tych trudności duży wpływ mają urządzenia elektroniczne, na czele z komputerem wyposażonym w odpowiednie urządzenia i oprogramowanie. Poniżej postaram się przybliżyć kilka najbardziej znanych takich urządzeń, z których mogą korzystać osoby niewidome i głuchoniewidome. Wśród takich urządzeń wyróżniamy:

A) SYNTEZATORY MOWY
są to urządzenia elektroniczne, które wraz z wyspecjalizowanymi programami służą do przetwarzania informacji wizualnych pojawiających się na ekranie monitora komputerowego na mowę syntetyczną przez nie generowaną. Dzięki nim osoby niewidome mogą obsługiwać programy użytkowe. Syntezatory mogą być montowane w obudowie jednostki centralnej lub podłączane do niego jako urządzenia peryferyjne.

B) PROGRAMY DO SYNTEZY MOWY
Wraz z syntezatorami mowy lub kartami dźwiękowymi służą również do przetwarzania informacji wizualnych z monitora na mowę syntetyczną. Część z tych programów może dodatkowo obsługiwać niektóre monitory brajlowskie lub pracować razem z programami powiększającymi. Programy te mogą pracować zarówno w trybie tekstowym i graficznym. Pozwalają m.in. na: śledzenie i sterowanie kursorem za pomocą klawiatury, odnajdywania i nazywania elementów grafiki, definiowania tzw. Klawiszy skrótów oraz ustawiania opcji pozwalających na odczyt całego dokumentu lub dowolnego fragmentu.

C) MONITORY BRAILOWSKIE

inaczej zwane linijki brajlowskie są to urządzenia przekształcające informacje tekstowe i graficzne pojawiające się na ekranie monitora na symbole brajlowskie. Są to urządzenia dla dla osób z umiejętnością posługiwania się pismem Braille'a. Dla osób głuchoniewidomych jest to jedyny sposób komunikacji z komputerem. Cześć monitorów brajlowskich posiada dodatkowo wmontowane tzw. pola wskaźnikowe umożliwiające otrzymanie m. in. informacji o numerze aktualnego wiersza, atrybutach wyświetlanych znaków oraz specjalne przyciski umożliwiające szybkie przywołanie kursora w żądane miejsce w danej linii.



D) NOTATNIKI MÓWIĄCE I BRAJLOWSKIE
są to małe, lekkie, przenośne urządzenia posiadające na ogół wewnętrzne akumulatorowe zasilanie, brajlowską klawiaturę oraz dodatkowo zestaw do generowania mowy syntetycznej. Notatniki te są wyposażone w kilkunastoznakowy monitor brajlowski, bardzo pomocny dla tych, którzy mają problemy ze zrozumieniem głosu generowanego przez syntezatory mowy. Zwykle posiadają dodatkowe funkcje jak: kalkulator, kalendarz, zegar, skorowidz telefonów. Niektóre z notatników mają też możliwość podłączenia do zewnętrznych stacji dysków oraz drukarek czarno-białych i brajlowskich.

E) DRUKARKI BRAJLOWSKIE

służą do drukowania tekstów w piśmie punktowym i wypukłych rysunków. Ponieważ urządzenia te pracują stosunkowo głośno koniecznym okazało się wykonanie specjalnych pudeł dźwiękochłonnych, które mają na celu redukcję hałasu towarzyszącego pracy drukarki.



F) SYSTEMY ROZPOZNAWANIA ZNAKÓW
( OCR) są to programy do przetwarzania graficznego obrazu znaków otrzymanych ze skanera lub nadesłanych faksem na jego jednoznaczną wartość w kodzie cyfrowym. Wynikiem tego jest taka postać tekstu, który może być wprowadzony do każdego edytora tekstu, bazy danych czy arkusza kalkulacyjnego. Najnowsze wersje tych programów rozpoznają w ograniczonym jeszcze zakresie znaki brajlowskie i pismo odręczne.

G) PROGRAMY POWIĘKSZAJĄCE
służą do powiększania obrazu i znaków wyświetlanych na ekranie monitora komputerowego. Wykorzystywane są one głównie przez osoby niedowidzące gdyż pozwalają im na samodzielna praca z komputerem. Urządzenia te posiadają m. in. możliwości:
- powiększania wybranego obiektu na całym ekranie lub jego części
- zbliżania lub oddalania wybranych miejsc na ekranie
- filtracji kolorów i zwiększania kontrastu
- czytają również tekst
- mogą dokonać pełnej integracji powiększenia i czytania oglądanego tekstu

H) ELEKTRONICZNE POWIĘKSZALNIKI I LUPY
służą zarówno do powiększania tekstu, jak i obrazków, zdjęć, map i innych przedmiotów. Dają również możliwość oglądania tekstu pisanego ręcznie i maszynowo. Mogą one powiększać w zakresie od 1,5 raza do 70 razy. Składają się z monitora, statycznej kamery , niezależnego źródła zasilania, często mają możliwość podłączenia do zewnętrznego ekranu telewizyjnego lub monitora komputerowego.

I) URZĄDZENIA LEKTORSKIE

są to zintegrowane systemy umożliwiające czytanie głosem syntetycznym pismo czarno drukowe. Składają się ze skanera, modułu generującego mowę syntetyczną i programu do rozpoznawania znaków. Są bardzo proste w obsłudze w krótkim czasie przetwarzają informacje ze skanera na mowę syntetyczną lub pismo Braille'a, mają tez możliwość zapisania efektu rozpoznawania na nośnikach cyfrowych( np.: dyskietkach) i ich późniejsze przetworzenie w komputerze.

Rozmiar: 7667 bajtów


J) ELEKTRONICZNE MASZYNY BRAJLOWSKIE
są najczęściej połączeniem w jedna całość drukarki brajlowskiej i notatnika wyposażonego w syntezę mowy. Dają one możliwość m. in.:
- pisania przez osobę niewidoma na maszynie brajlowskiej, przy jednoczesnej kontroli pisanego tekstu przez osobę widzącą ( tekst wyświetlany na monitorze)
- podłączenia do standardowej drukarki
- tłoczenia grafiki i wydrukowania wypukłych obrazków
- mogą spełniać funkcje notatnika mówiącego
- daje możliwość czytania w brajlu gdy ktoś pisze na standardowej klawiaturze( tekst tłoczony na bieżąco)

K) MONITORY PLAZMOWE
dostępne od niedawna. Są to urządzenia o bardzo wysokiej rozdzielczości, u których wyeliminowany jest efekt migotania obrazu, ponad to nie wytwarzają pola elektromagnetycznego, które to niekorzystnie wpływa na wzrok.